uitspraak - Stichting Reclame Code

uitspraak - Stichting Reclame Code Uitspraak Terug naar zoekresultaten 2025/00383 - CVB Printen Dossienr. 2025/00383 - CVB Product/dienst: Recreatie, amusement, cultuur en sport Datum. 06-05-2026 Motivatie: Misleiding Ontbrekende informatie, Misleiding Voornaamste kenmerken product Uitspraak. CVB Aanbeveling (gedeeltelijk) Bevestigd (=Aanbeveling (gedeeltelijk)) Medium: Digitale Marketing Communicatie Het College van Beroep (6 mei 2026) Samenvatting Deze zaak bouwt voort op de beslissing van het College in dossier 2024/00251. Daarin is geoordeeld dat de aanwezigheid in een game van loot boxes (virtuele schatkisten met een onzekere inhoud) moet worden vermeld in de Apple App store. Nu gaat het om de vraag of dit eveneens geldt voor een Facebook advertentie. Het College beantwoordt die vraag bevestigend. Voorkomen dient te worden dat kinderen als gevolg van de Facebook advertentie ongewenst en onvoldoende geïnformeerd worden blootgesteld aan transacties met een kanselement in de vorm van loot boxes. 1. De procedure [Procesverloop] 2. De bestreden reclame-uiting Het betreft een gesponsorde advertentie op Facebook van de game-aanbieder MY GAMES voor de game “Rush Royale” met de volgende tekst: “Dare to defend? Download the game!” Hieronder is een video geplaatst die beelden van het spel toont. Onder deze video staat een knop met de tekst “Nu installeren”. 3. Het geschil in eerste aanleg 3.1. De inleidende klacht luidt in de eerste plaats dat de aanwezigheid van loot boxes ten onrechte niet in de uiting is vermeld. Geïntimeerde verwijst in dit kader naar de uitspraak van het College in het dossier met nummer: 2024/00251 en naar de Richtsnoeren met betrekking tot de uitlegging en toepassing van Richtlijn 2005/29/EG van de Europese Commissie (hierna: Richtsnoeren). De verwijzing naar de productpagina in de Apple App Store is ontoereikend, omdat de vermelding verborgen is in de spelbeschrijving en moeilijk toegankelijk is. Dit is misleidend, omdat spelers al een transactiebesluit nemen voordat ze hiervan op de hoogte zijn. Daarnaast acht geïntimeerde de getoonde gameplay in de uiting niet representatief voor de daadwerkelijke spelervaring. 3.2. De voorzitter van de Commissie heeft geoordeeld dat de aanwezigheid van loot boxes in de game essentiële informatie is in de zin van artikel 8.3 aanhef en onder c van de Nederlandse Reclame Code (NRC). De Commissie heeft, oordelend in bezwaar, de beslissing van de voorzitter over de noodzaak om de aanwezigheid van loot boxes in de bewuste uiting te vermelden bevestigd. De Commissie heeft daartoe overwogen dat het begrip ‘transactiebesluit’ ruim uitgelegd dient te worden en dat op grond van deze ruime uitleg ook het besluit om te klikken op de bewuste Facebook advertentie onder de reikwijdte van dit begrip valt. Door het kanselement kunnen loot boxes leiden tot aanvullende en mogelijk ongewenste uitgaven. Loot boxes spelen in op kwetsbaarheden van bepaalde spelers, waardoor informatie over de aanwezigheid van dergelijke inhoud in de game van wezenlijk belang voor de consument is, met name waar het gaat om de inschatting van de kosten en de aard van het spel. Dit betekent dat niet kan worden volstaan met alleen het verstrekken van informatie over loot boxes op de achterliggende app store pagina. Ten aanzien van de representativiteit van de uiting voor de daadwerkelijke spoelervaring heeft de Commissie de klacht afgewezen. 4. De grieven 4.1. Grief 1: “Onjuiste interpretatie van "Transsectioneel besluit" [sic] (Artikel 8.3 NRC)” MY GAMES is het niet eens met de vaststelling van de Commissie dat een "klik" op een advertentie op sociale media een "transsectionele besluit" [sic] vormt van een zodanige betekenis dat de aanwezigheid van loot boxes in de Facebook uiting had moeten worden vermeld. Een klik op een advertentie is een voorlopige uiting van belangstelling, geen beslissing tot downloaden, laat staan een financiële transactie. De consument is dan nog meerdere stappen verwijderd van een potentiële uitgave. Er is een duidelijk onderscheid tussen de beslissing om een productpagina te bezoeken en de beslissing om de app te installeren. De essentiële informatie wordt aan de consument verstrekt op de productpagina in de Apple App Store/Google Play store. 4.2. Grief 2: “Loot boxes als een optioneel, niet-materieel kenmerk voor de initiële klik” MY GAMES stelt dat voor een "free-to-play" spel de belangrijkste materiële kenmerken in het advertentiestadium het genre en de kern van de gameplay zijn. Loot boxes zijn een optionele functie. Hun aanwezigheid verandert de aard van het spel niet in die mate dat een gemiddelde consument van de klik op de advertentie zou hebben afgezien indien hij op dat specifieke moment van het bestaan van dat kanselelement op de hoogte zou zijn geweest. 4.3. Grief 3: “Overmatig brede toepassing van de "Omissie"-regel en marktverstoring.” De beslissing van de Commissie leidt tot een onevenredige en onpraktische last doordat geen rekening wordt gehouden met de inherente complexiteit van moderne videospellen en de technische beperkingen van digitale advertentieformaten. Een modern videospel wordt gedefinieerd door honderden parameters die de interesse van een consument beïnvloeden. Deze omvatten beschikbare talen, verschillende spelmodi, gemiddelde sessieduur, bestandsgrootte, systeemvereisten, frequentie van inhoudsupdates en complexe betaalsystemen met meerdere valuta’s. Voor de speelervaring zijn andere aspecten dan de aanwezigheid van loot boxes veel belangrijker. Indien MY GAMES verplicht zou worden om elk mechanisme te vermelden dat een transsectioneel [sic] besluit zou kunnen beïnvloeden, zou de advertentie onleesbaar worden en onmogelijk uit te voeren. Dit zou MY GAMES benadelen ten opzichte van concurrenten en ook gebruikelijke en toegestane marketingpraktijken verstoren. Volgens MY GAMES hoort de informatie over loot boxes thuis in de productpagina in de Apple App store of Google Play store. Pas in dat stadium bekijkt de consument alle technische details en de leeftijdsclassificaties om een geïnformeerd besluit te nemen. 5. Het antwoord in appel De grieven zijn gemotiveerd weersproken. Het verweer strekt tot bevestiging van de beslissing van de Commissie. Hierna zal, voor zoveel nodig, op het verweer worden ingegaan. 6. Het oordeel van het College 6.1. Tegen het oordeel van de Commissie over de representativiteit van de uiting voor de speelervaring, is geen beroep ingesteld, zodat de beoordeling in beroep beperkt blijft tot de vraag of in de Facebook uiting zelf de aanwezigheid van loot boxes in de game had dienen te worden vermeld. 6.2. Het College verwijst in de eerste plaats naar de overwegingen 6.3 en 6.4 van zijn beslissing in dossier 2024/00251 (hierna: de vorige beslissing) waarin, onder verwijzing naar paragraaf 4.2.9 (“Videospellen”) van de Richtsnoeren, als uitgangspunt is verwoord dat de aanwezigheid van loot boxes duidelijk aan de consument moet worden bekend gemaakt voordat men de game downloadt. Dit oordeel zag specifiek op een app store. In feite ligt nu de vraag voor of het eerdere oordeel van overeenkomstige toepassing is indien het gaat om een uiting op Facebook, dat wil zeggen of het ook in dat kader gaat om essentiële informatie voor de gemiddelde, in dit geval vooral minderjarige consument (kind), en of het ontbreken van die informatie deze consument ertoe brengt of kan brengen een besluit over een transactie te nemen dat hij anders niet had genomen. 6.3. Het College begrijpt het primaire standpunt van MY GAMES (grieven 1 en 2 samen) aldus, dat de gemiddelde consument naar aanleiding van de uiting op Facebook nog geen besluit over een transactie zal (kunnen) nemen. Het College stelt in dit verband voorop dat het begrip ‘besluit over een transactie’ ruim dient te worden uitgelegd. Uit paragraaf 2.4 van de Richtsnoeren volgt dat hiervan al sprake is als de marketing bij de consument interesse kan opwekken en deze daardoor kan doen besluiten om verdere actie te ondernemen, zoals een website bezoeken om meer informatie te verkrijgen. In dat kader wordt onder meer als voorbeeld genoemd de mogelijkheid dat de consument ertoe kan worden gebracht “online op een link of advertentie te klikken”. Deze ruime uitleg wordt ook gevolgd door de rechtspraak zoals in het door de Commissie genoemde vonnis inzake Rb Rotterdam, ECLI:NL:RBROT: 2021:780. 6.4. Uitgaande van het voorgaande is het College van oordeel dat de uiting de gemiddelde consument tot een transactie kan doen besluiten. In het stadium van de Facebook uiting kan men al ervoor kiezen om de game te gaan spelen. De uiting toont immers gameplay die een indruk van de spelerervaring geeft. De uiting prijst daarbij de bewuste game aan en roept op tot “Download the game!” en “Nu installeren”. Het downloaden en installeren van de game leidt tot het gaan spelen daarvan. Daarbij wordt men onvermijdelijk met de loot boxes geconfronteerd. Dat loot boxes een optioneel element in de game zijn, doet daaraan niet af. Het optioneel zijn, ziet op de keuze om loot boxes te openen maar niet op het vertonen daarvan binnen de game. 6.5. Pas door na het klikken op de Facebook uiting de informatie in de app store te lezen, ontdekt men het bestaan van loot boxes binnen de game. Het College acht een dergelijke wijze van informatieverstrekking onvoldoende. In het stadium dat men vanuit de Facebook uiting doorklikt, heeft men al besloten om het spel te downloaden met de bedoeling dat te gaan of (bij jonge kinderen) te laten spelen. Overeenkomstig hetgeen in de vorige beslissing is vermeld, had ook uit de Facebook uiting al duidelijk de aanwezigheid van loot boxes dienen te blijken wegens de bescherming van kinderen tegen het onverhoeds spelen van games met een kanselement. Loot boxes zullen door kinderen als spannend worden ervaren wegens het daaraan inherente kanselement. Dit kan hen ertoe aanzetten tegen betaling loot boxes te openen, hetgeen vanuit het oogpunt van de bescherming van het kind tot ongewenste transacties kan leiden. Deze transacties zijn dan het uiteindelijke gevolg van de Facebook uiting door het ontbreken van de essentiële informatie over de aanwezigheid van loot boxes. Door duidelijk op de aanwezigheid van loot boxes te wijzen, zal de gemiddelde consument de bewuste keuze kunnen maken om, gegeven de aanwezigheid van dit kanselement, het spel via een app store te downloaden en vervolgens te gaan spelen. 6.6. Dat, zoals MY GAMES stelt, videogames waar het hier om gaat complex zijn, kan niet afdoen aan de verplichting om de aanwezigheid van loot boxes in de Facebook uiting te vermelden. Het gaat specifiek om die informatie en niet de in het kader van grief 3 genoemde overige elementen van de game. Van een onevenredige en onpraktische last is geen sprake nu het gaat om essentiële informatie in het kader van artikel 8.3 aanhef en onder c NRC. Daarnaast heeft MY GAMES onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de benodigde informatie niet in de uiting kan worden vermeld. Ook verder treffen de bezwaren van MY GAMES tegen het vermelden van de aanwezigheid van loot boxes geen doel. Het ontbreken van deze informatie maakt dat de bestreden reclame-uiting misleidend is en daarmee oneerlijk in de zin van artikel 7 NRC. Om die reden wordt beslist als volgt. 7 .  De beslissing van het College van Beroep Het College bevestigt, voor zover in beroep aan de orde, de beslissing van de Commissie dat de bestreden reclame-uiting in strijd met artikel 7 NRC is wegens het ontbreken van informatie over de aanwezigheid van loot boxes in de game. Het College beveelt MY GAMES aan om niet meer op een dergelijke wijze reclame te maken. [Hieronder volgt de beslissing waartegen beroep is ingesteld] De Reclame Code Commissie (5 februari 2026) De bestreden reclame-uiting Het betreft een gesponsorde advertentie van “Rush Royale” op Facebook met de volgende tekst: “Dare to defend? Download the game!” Hieronder is een video geplaatst die beelden van het spel toont. Onder deze video thumbnail is een knop geplaatst met de tekst “Nu installeren”. De bestreden reclame-uiting wordt hierna, waar nodig, nader gespecificeerd. Samenvatting van de klacht en de repliek In de beslissing van de voorzitter is de klacht en de repliek, voor zover voor het onderhavige bezwaar van belang, als volgt samengevat: De advertentie van adverteerder is misleidend, omdat de aanwezigheid van loot boxes niet is vermeld. Dit is in strijd met artikelen 7 en 8.3 aanhef en onder c van de Nederlandse Reclame Code (hierna: NRC). Klager verwijst in dit kader naar een uitspraak van het College van Beroep (dossiernummer: 2024/00251 – paragrafen 6.2-6.4) en de Richtsnoeren met betrekking tot de uitlegging en toepassing van Richtlijn 2005/29/EG van de Europese Commissie (hierna: Richtsnoeren) (paragraaf 4.2.9.). De verwijzing naar de productpagina in de Apple App Store is ontoereikend, omdat de vermelding verborgen is in de spelbeschrijving en moeilijk toegankelijk voor spelers. Dit is misleidend, omdat spelers al een transactiebesluit nemen voordat ze hiervan op de hoogte zijn. De getoonde gameplay in de advertentie is niet representatief voor de daadwerkelijke spelervaring, met name het combineren van personages tot een groter personage. Dit is een afzonderlijke schending van artikelen 7 en 8.2 NRC. Klager verwijst naar een uitspraak van de Advertising Standards Authority (ASA). Hoewel de specifieke advertentie is verwijderd, blijft adverteerder vergelijkbare misleidende advertenties plaatsen. Klager heeft een screenshot van een nieuwe advertentie bijgevoegd en verwacht dat de Reclame Code Commissie adverteerder opdraagt deze praktijken te staken. Het is onredelijk om van consumenten te verwachten dat zij voor elke advertentie een aparte klacht indienen. Samenvatting van het verweer en de dupliek In de beslissing van de voorzitter is het verweer en de dupliek, voor zover voor het onderhavige bezwaar van belang, als volgt samengevat. Om verdere klachten te voorkomen, heeft adverteerder proactief de bestreden reclame-uiting verwijderd voor de landen die door klager zijn benoemd. Adverteerder reageert inhoudelijk als volgt op de klacht en de repliek. Adverteerder stelt dat op grond van de Nederlandse reclamewetgeving geen verplichting bestaat om in iedere afzonderlijke advertentie de aanwezigheid van loot boxes te vermelden. Loot boxes zijn een optionele functionaliteit en vormen geen essentieel onderdeel van het spel. Zij zijn geen doorslaggevende factor op basis waarvan een consument redelijkerwijs zou besluiten om op een advertentie te klikken of het spel te proberen. Wat betreft de trailer is het gangbare praktijk in de game-industrie om videogames op dergelijke wijze te promoten. Er bestaat geen wettelijke verplichting dat elke reclamevideo de gameplay op een wijze moet weergeven die 100% identiek is aan de daadwerkelijke spelervaring. Desondanks merkt adverteerder op dat de trailer wel degelijk een aantal kernmechanieken van het spel toont. De stelling dat de trailer niet representatief is, is dan ook niet terecht. Samenvatting van het oordeel van de voorzitter De voorzitter heeft de klacht toegewezen en heeft daartoe samengevat het volgende overwogen: Wat betreft de vermelding van de aanwezigheid van loot boxes overweegt de voorzitter dat deze informatie als essentieel moet worden beschouwd in de zin van artikel 8.3 aanhef en onder c NRC. Loot boxes, die een zeker kanselement bevatten en mogelijk invloed hebben op de spelervaring en voortgang, vormen een wezenlijk kenmerk van het spel. Gelet op de uitspraak van het College van Beroep (dossier 2024/00251) en de Richtsnoeren van de Europese Commissie (hierna: de Richtsnoeren), dient de consument hierover voorafgaand aan het downloaden of aanschaffen van het spel te worden geïnformeerd. Nu deze informatie ontbreekt in de bestreden uiting, is sprake van een omissie die de uiting misleidend en oneerlijk maakt in de zin van artikel 7 NRC. Ten aanzien van de representativiteit van de trailer in de advertentie overweegt de voorzitter dat de getoonde gameplay niet representatief is voor de daadwerkelijke spelervaring. Het specifieke spelmechanisme, waarbij twee personages worden gecombineerd tot een derde, groter personage, komt volgens klager zelden of niet voor in het spel. Adverteerder heeft onvoldoende onderbouwd dat dit wel het geval is. Hierdoor is de reclame onjuist over de te verwachten resultaten en misleidend in de zin van artikel 8.2 aanhef en onder b NRC en in strijd met artikel 7 NRC. Samenvatting van het bezwaar van adverteerder tegen de beslissing van de voorzitter Er is geen aanwijzing dat de aanwezigheid van loot boxes in een spel invloed heeft op het besluit van een consument om al dan niet op de advertentie te klikken. Daarnaast wordt de informatie over loot boxes gegeven op de productpagina voordat men het spel downloadt en in ieder geval voordat men in-game een aankoop doet. Dit waarborgt dat consumenten alle relevante informatie ontvangen vóór een financiële of anderszins betekenisvolle beslissing. In de uitspraak lijkt besloten te liggen dat het klikken op een advertentie een dusdanig significant transactiebesluit is dat in de advertentie zelf alle potentieel relevante mechanismen in het spel vermeld zouden moeten worden. Dit is een te vergaande verplichting. De beslissing voor wat betreft de trailer lijkt een strengere maatstaf te hanteren dan gebruikelijk is in de Europese reclamesector. Bij promotievideo’s is het normaal dat bepaalde animaties worden gestileerd, specifieke functies worden benadrukt, scènes worden gecombineerd voor een duidelijk verhaal, of visuele effecten worden vereenvoudigd. Een dergelijke presentatie is alleen misleidend als de advertentie — direct of indirect — suggereert dat de getoonde gameplay de volledige, kern- of exclusieve speelervaring weergeeft. In dit geval doet de bestreden advertentie geen dergelijke bewering. Samenvatting van de reactie van klager op het bezwaar De reactie van klager strekt tot bevestiging van de uitspraak van de voorzitter. Hierna zal, voor zoveel nodig, op de reactie van klager worden ingegaan. Het oordeel van de Commissie 1. De Commissie vat het bezwaar van adverteerder ten aanzien van het oordeel van de voorzitter dat de aanwezigheid van betaalde willekeurige inhoud (hierna ook: loot boxes) als essentiële informatie moet worden aangemerkt, als volgt op. De (optionele) aanwezigheid van loot boxes is geen essentiële informatie, omdat het klikken op een advertentie geen transactiebesluit is, deze informatie niet van invloed is op dit besluit en deze informatie duidelijk vóór het downloaden van het spel in de appstore wordt verstrekt. 2. In dit kader merkt de Commissie allereerst op dat uit de vaste lijn in de uitspraken van de (voorzitter van de) Reclame Code Commissie en het College van Beroep volgt dat het begrip ‘transactiebesluit’ ruim uitgelegd dient te worden. In dit verband wijst de Commissie tevens op de uitspraak van de Rechtbank Rotterdam van 5 februari 2021, ECLI:NL:RBROT:2021:780. Zodoende valt het besluit om te klikken op in dit geval een advertentie op Facebook ook onder de reikwijdte van dit begrip. 3. Verder volgt, zoals ook door de voorzitter is overwogen, uit de uitspraak van het College van Beroep in dossier 2024/00251 en de Richtsnoeren dat de aanwezigheid van betaalde willekeurige inhoud in een spel aan te merken is als essentiële informatie in de zin van artikel 8.3 aanhef en onder c NRC. Deze kwalificatie is onder meer gelegen in het feit dat dergelijke mechanismen een kanselement bevatten en daardoor kunnen leiden tot aanvullende en mogelijk ongewenste uitgaven in het spel zelf. De aanwezigheid van loot boxes heeft hierdoor een duidelijke invloed op de opzet en inhoud van een spel en kan mogelijk inspelen op kwetsbaarheden van bepaalde spelers, waardoor informatie over de aanwezigheid van dergelijke inhoud in het spel van wezenlijk belang voor de consument is, met name waar het gaat om de inschatting van de kosten en de aard van het spel. Hierop gelet ziet de Commissie in hetgeen adverteerder in haar bezwaar tegen het oordeel van de voorzitter heeft ingebracht onvoldoende aanleiding om in het onderhavige geval ten aanzien van deze kwalificatie anders te oordelen. Dit betekent dat niet kan worden volstaan met alleen het verstrekken van informatie over loot boxes op de (achterliggende) app store pagina. Zodoende had adverteerder de informatie dat het spel loot boxes bevat direct in het onderhavige gesponsorde Facebook bericht moeten vermelden. De Commissie bevestigt zodoende het oordeel van de voorzitter dat adverteerder op dit punt in strijd heeft gehandeld met artikel 7 NRC. 5. Ten aanzien van het bezwaar van adverteerder over de representativiteit van de trailer oordeelt de Commissie als volgt. Het is eigen aan een trailer dat deze een sfeerschets van (in dit geval) het spel toont. Dat daarbij specifieke elementen van een spel worden uitgelicht, zoals bepaalde levels, vaardigheden of personages die pas in een later stadium van het spel beschikbaar komen of die niet gedurende het hele spel in dezelfde mate voorkomen, maakt op zichzelf nog niet dat de trailer in zijn geheel bezien een misleidende weergave van het spel biedt. Van belang is dat de gemiddelde consument op basis van de trailer in staat is om zich een voldoende realistisch beeld te vormen van de spelervaring. 6. Daarvan is in dit geval sprake. Naar de Commissie begrijpt toont de trailer een specifiek spelmechanisme dat volgens klager “zelden tot nooit” voorkomt in het spel, namelijk de “mogelijkheid om meerdere verschillende personages te combineren tot één personage met de vaardigheden van deze personages”, waardoor de trailer volgens klager misleidend is. Klager heeft echter niet betwist dat de getoonde gameplay onderdeel uitmaakt van het spel. Adverteerder voert hiertegen aan dat de trailer geen ‘fictieve’ spelelementen en “wel degelijk een aantal kernmechanieken” van het spel toont. Hierop gelet acht de Commissie het voldoende aannemelijk dat de in de trailer getoonde gameplay een realistisch beeld geeft van de spelervaring die de consument kan verwachten. Dat het specifieke combinatiemechanisme in beeld wordt gebracht is gelet op de voorgaande overweging onvoldoende om te concluderen dat de trailer de gemiddelde consument misleidt omtrent de belangrijkste kenmerken van het spel. Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de beslissing van de voorzitter op dit punt niet in stand kan blijven en dit klachtonderdeel zodoende moet worden afgewezen. Daarom wordt als volgt beslist. De beslissing van de Reclame Code Commissie De Commissie acht de bestreden uiting op grond van hetgeen onder punt 2 en 3 is overwogen in strijd met artikel 7 NRC en beveelt adverteerder aan niet meer op een dergelijke wijze reclame te maken. In zoverre acht de Commissie het bezwaar ongegrond en bevestigt zij op dit punt de uitspraak van de voorzitter. De Commissie vernietigt de beslissing van de voorzitter met betrekking tot “de representativiteit van de trailer” en wijst dit deel van de klacht alsnog af. Beslissing van de voorzitter van de Reclame Code Commissie van 15 mei 2025 De bestreden reclame-uiting Het betreft een advertentie op Facebook voor de game “Rush Royale” die is geplaatst op 10 juni 2025. De bestreden reclame-uiting wordt hierna, waar nodig, nader gespecificeerd. Samenvatting van de klacht en de repliek De advertentie van adverteerder is misleidend, omdat de aanwezigheid van loot boxes niet is vermeld. Dit is in strijd met artikelen 7 en 8.3 aanhef en onder c van de Nederlandse Reclame Code (hierna: NRC). Klager verwijst in dit kader naar een uitspraak van het College van Beroep (dossiernummer: 2024/00251 – paragrafen 6.2-6.4) en de Richtsnoeren met betrekking tot de uitlegging en toepassing van Richtlijn 2005/29/EG van de Europese Commissie (hierna: Richtsnoeren) (paragraaf 4.2.9.). Het is niet voldoende om de aanwezigheid van loot boxes alleen te vermelden op de productpagina van de Apple App Store waarnaar de advertentie verwijst, omdat met de interactie naar aanleiding van de advertentie al sprake is van de situatie waarin “een besluit is genomen over een transactie dat hij (de speler) anders niet had genomen”. De vermelding over de aanwezigheid van loot boxes is verborgen in de beschrijving van het spel en daarmee moeilijk toegankelijk voor spelers. Daarnaast is de vermeende gameplay in de advertentie niet representatief voor de algehele en daadwerkelijke spelervaring. Hetgeen de advertentie toont, komt men zelden of helemaal niet tegen in de game. Meer specifiek doelt klager op het volgende: het spelmechanisme, waarbij twee verschillende personages worden gecombineerd tot een derde, groter samengesteld personage. Dit is een afzonderlijke schending van de artikelen 7 en 8.2 aanhef onder b van de NRC. In dit kader wordt verwezen naar een uitspraak van de Advertising Standards Authority (hierna: ASA). Bovendien richtte deze advertentie zich ook op Belgische gebruikers en bereikte die ook. Loot boxes, waarvoor spelers moeten betalen, zijn (in tegenstelling tot Nederland) in België een illegale vorm van gokken. In dit kader wordt verwezen naar een uitspraak van de Ondernemingsrechtbank Antwerpen. Deze uitspraak toont dat in de Belgische context reclame voor de verkoop van illegale gokproducten moet worden gezien als reclame voor de verkoop van een product dat niet legaal mag worden verkocht. Dit betekent dat de betreffende advertentie Belgische gebruikers aanmoedigt om deel te nemen aan illegaal gokken. Daarmee is sprake van strijd met paragraaf 8 van de Bijlage 1 van de NRC. Volgens die bepaling zijn de volgende reclames onder alle omstandigheden misleidend: beweren of anderszins de indruk wekken dat een product legaal kan worden verkocht wanneer dit niet het geval is. Door Belgische gebruikers niet uit te sluiten van de advertentie – wat volgens klager heel eenvoudig is op het Meta-advertentieplatform – heeft de adverteerder ook misleidende reclame gemaakt die in strijd is met de artikelen 7 en 8.5 van de NRC. Het EASA-lid voor België, de Jury voor Ethische Praktijken inzake Reclame (JEP), stelt niet bevoegd te zijn, omdat dergelijke klachten moeten worden ingediend bij de plaats waar de adverteerder is gevestigd. Deze adverteerder is gevestigd in Nederland. De NRC moet ervoor zorgen dat adverteerder voldoet aan de internationale reclameregels, zodat Nederlandse bedrijven geen gebruikers in andere landen op een onverantwoordelijke wijze schade berokkenen. In reactie op het verweer, waarin wordt aangegeven dat de bestreden reclame-uiting is verwijderd, reageert klager als volgt. Klager constateert dat adverteerder de publicatie van de specifieke advertentie, waarover is geklaagd, heeft verwijderd. Klager heeft echter gekeken naar andere advertenties en ziet daarin nog steeds dat er reclame wordt gemaakt met vergelijkbare misleidende methoden die in strijd zijn met de reclameregels en consumentenwetgeving. Klager heeft in dit kader een screenshot van een andere vergelijkbare advertentie op Facebook bijgevoegd. De inhoudelijke bezwaren, zoals die zijn geformuleerd in de oorspronkelijke klacht, zijn ook op deze advertentie van toepassing. Om die reden verwacht klager dat de Reclame Code Commissie adverteerder opdraagt dergelijke advertenties niet meer te gebruiken. Van consumenten kan niet worden verwacht dat zij over iedere afzonderlijke advertentie een klacht indienen. Samenvatting van het verweer en de dupliek Om verdere klachten te voorkomen, heeft adverteerder proactief de bestreden reclame-uiting verwijderd voor de landen die door klager zijn benoemd. Adverteerder reageert inhoudelijk als volgt op de klacht en de repliek. De vermelding van loot boxes in advertenties (Nederland) Adverteerder stelt dat op grond van de Nederlandse reclamewetgeving geen verplichting bestaat om in iedere afzonderlijke advertentie de aanwezigheid van loot boxes te vermelden. Loot boxes zijn een optionele functionaliteit en vormen geen essentieel onderdeel van het spel. Zij zijn geen doorslaggevende factor op basis waarvan een consument redelijkerwijs zou besluiten om op een advertentie te klikken of het spel te proberen. De representativiteit van trailers Het is gangbare praktijk in de game-industrie om videogames te promoten met trailers. Er bestaat geen wettelijke verplichting dat elke reclamevideo de gameplay op een wijze moet weergeven die 100% identiek is aan de daadwerkelijke spelervaring. Desondanks merkt adverteerder op dat de trailer wel degelijk een aantal kernmechanieken van het spel toont. De stelling dat de trailer niet representatief is, is dan ook niet terecht. Reclame in België Met betrekking tot de stelling dat voor het spel in België zou worden geadverteerd, bevestigt adverteerder dat voor het spel momenteel niet op de Belgische markt wordt geadverteerd. Het oordeel van de voorzitter 1. Vooropgesteld wordt dat de beoordeling van de voorzitter zich beperkt tot de vraag of de bestreden uiting in overeenstemming is met de NRC. Belgische wet- en regelgeving valt uitdrukkelijk buiten de reikwijdte van deze toetsing door de (voorzitter van de) Reclame Code Commissie. Het onderdeel van de klacht dat is gebaseerd op deze wet- en regelgeving blijft dan ook buiten beschouwing. Over het overige deel van de klacht overweegt de voorzitter als volgt. De vermelding van de aanwezigheid van loot boxes 2. Volgens klager is de bestreden uiting in strijd met artikel 8.3 aanhef en onder c NRC, omdat hierin geen informatie staat over de aanwezigheid van loot boxes in het in de uiting geadverteerde spel. Klager verwijst in dit verband naar de uitspraak van het College van Beroep (dossier 2024/00251) en naar de Richtsnoeren, waaruit volgens klager volgt dat deze informatie als essentiële informatie moet worden beschouwd in de zin van artikel 8.3 aanhef en onder c NRC. 3. Niet in geding is dat in-game aankopen onderdeel uitmaken van het spel waar de bestreden reclame-uiting op ziet, inclusief willekeurige items. Dergelijke betaalde inhoud (ook wel loot boxes genoemd) hebben door de onzekerheid over wat voor item men na betaling ontvangt een zeker kanselement. Door deze kenmerken kan betaalde willekeurige inhoud inspelen op de kwetsbaarheden van bepaalde en, gelet op de vermelding in de App Store dat het spel geschikt is voor kinderen van 4 jaar en ouder, mogelijk ook jonge spelers wat mogelijk kan leiden tot (herhaaldelijke) ongewenste transacties. Daarnaast kan de aanwezigheid van dergelijke loot boxes mogelijk ook invloed hebben op de inhoud en/of voortgang van het spel zelf, hetgeen de spelervaring van de consument wezenlijk kan beïnvloeden. Hierdoor vormt (de aanwezigheid van) betaalde willekeurige inhoud een wezenlijk kenmerk van de (commerciële) opzet en inhoud van een spel. Zodoende is de aanwezigheid van dergelijke inhoud in een spel – mede gelet op overwegingen 6.2 tot en met 6.4 van de uitspraak van het College van Beroep in dossier 2024/00251 en de Richtsnoeren – aan te merken als essentiële informatie waar men voor het downloaden van het spel op gewezen dient te worden, zodat de consument deze informatie kan meewegen bij het besluit om een spel al dan niet te downloaden of aan te schaffen. 4. Deze informatie dient in het onderhavige geval daarom direct in de bestreden uiting zelf te worden vermeld. Nu men hier niet direct in de bestreden reclame-uiting op gewezen wordt, is sprake van een omissie als bedoeld in artikel 8.3 aanhef en onder c NRC. Omdat de gemiddelde consument hierdoor ertoe gebracht kan worden een besluit over een transactie te nemen dat anders niet was genomen, is de uiting misleidend en daardoor oneerlijk in de zin van artikel 7 van de NRC. De representativiteit van de trailer 5. De voorzitter vat dit klachtonderdeel zo op dat de reclame-uiting misleidend is, omdat de in de advertentie getoonde trailer niet representatief is voor de daadwerkelijke spelervaring. Klager doelt in het bijzonder op het spelmechanisme, waarbij twee verschillende personages worden gecombineerd tot een derde, groter samengesteld personage. 6. Het is eigen aan een trailer dat daarmee een sfeerschets van (in dit geval) het spel wordt getoond. De trailer dient echter wel representatief te zijn voor het spel en er mogen in ieder geval geen elementen worden getoond die niet daadwerkelijk in het spel voorkomen. Klager stelt dat de getoonde gameplay in de trailer zelden of niet voorkomt in het spel. Adverteerder betwist dit wel, maar heeft dit naar het oordeel van de voorzitter onvoldoende onderbouwd (aan de hand van overgelegde bewijsstukken). Gelet op het voorgaande acht de voorzitter de reclame voor de gemiddelde consument onjuist ten aanzien van het gebruik te verwachten resultaten als bedoeld in artikel 8.2 aanhef en onder b van de NRC. Nu de gemiddelde consument er bovendien toe kan worden gebracht een besluit over een transactie te nemen dat hij anders niet had genomen, is de uiting misleidend en daardoor oneerlijk in de zin van artikel 7 NRC. 7. De voorzitter heeft kennis genomen van de mededeling dat de bestreden reclame-uiting is verwijderd, maar ziet hierin onvoldoende aanleiding om een aanbeveling achterwege te laten gelet op de onderbouwde stelling van klager dat vergelijkbare uitingen nog worden gebruikt. De beslissing van de voorzitter Op grond van hetgeen hierboven onder punt 2 tot en met 6 is vermeld, acht de voorzitter de reclame-uiting in strijd met artikel 7 NRC. De voorzitter beveelt adverteerder aan om niet meer op een dergelijke wijze reclame te maken. Adres Buitenveldertselaan 106 1081AB, Amsterdam Contact 020 696 00 19 info@reclamecode.nl Direct naar Pers Media Instellingen Creators / Influencers Nieuwsbrief Meer informatie Reglement & Statuten Privacy beleid English Onderdeel van © Copyright Stichting Reclame Code 2026